Daily Archives: November 22, 2015

“HENERAL LUNA” ISANG PANIMULANG PAGTATANGKA SA PAGBABAGONG PURING PELIKULANG PILIPINO

Movie Rebyu
Nobyembre 21, 2015

 

Heneral Luna

“HENERAL LUNA” ISANG PANIMULANG PAGTATANGKA SA PAGBABAGONG PURING PELIKULANG PILIPINO

Ni Arturo P. Garcia

Malaki talaga ang pagkakaiba ang napapanood na pelikula dahil ito ay may kapangyarihan ng adyu-bisual, ng tunog at larawan kaysa sa nababasa.

Kung sa pagbabasa, ang imahinasyon ang gumagalaw, sa pelikula, pinagyayaman nito ang lahat ng panamdam lalo na ang emosyon.

Sa pelikulang panlaban sa Oscar Awards ng Pilipinas, “Heneral Luna”, napagyaman ng pelikula ang aklat ang naliwanagan ang mga kasinungalingan na namayani sa loob halos ng mahigit isang daang taon mula ng pataksil na paslangin ang Heneral sa Cabanatuan City noong Hunyo 5, 1899 sa kainitan ng Digmaang Pilipino-Amerikano.

Lalo nang halawin sa aklat na sinulat ni Dr.Vivencio Jose ang peikula, binigyang liwanag nito ang mga sirkumstansya hinggil sa assasinasyon kay Heneral Luna.

Bagamat’ nakapadugo sa pelikula at ginawan pa ng esksenang halaw sa muralyang “Spolarium” nu Juan Luna, lalong nagging matingkad ang sabwatang Ilustrado sa pagpaslang sa kapwa nila Ilustradong si Heneral Luna na kumatawan sa militanteg anti-imperyalismo sa panahong iyon.

Kalakasan at KahinaanHeneral Luna2

Mas maganda pa sana kung ang mga tunay na eksena sa labanan ang ginawa ng Direktor. Halimbawa, ang paglusob nila Heneral Luna sa Maynila noong Pebrero, 1899 na bamat nabigo ay isang magiting na hamilbawa ng muntik ng magtagumpay, kung hindi naduwag ang mga taga-Kawit na mga Presidential Guards ni Aguinaldo..

Maganda rin sana kung ang mga flashback ay hindi gaanong maikli at kung naipakitang kung paano ininsulto ni Luna ang mga emisaryo ni Bonifacio nang alukin nila itong lumahok sa Katipunan. At kung bakit taus sa puso ang pagsisisi ni Luna at kung bakit marubdob itong lumaban sa mga Kastila at mga Amerikanong sumakop sa Pilipinas.

Ngunit nakakatutuwang maganda ang pagganap ng aktor sa mga karakter mga taksil na sina Aguinaldo at Buencamino sa pagkakaila nila sa pagpaslang kay Heneral Luna. Sabagay ito ang laging katwirang ng mga taksil sa bayan,” na mas makabayan sila at hindi dapat kwestyunin ang kanilang pagmamahal sa bayan.”

Bagamat nagsikap ang pelikulang gawing isang behikulo ng isang pampulitikang diskusyon ang gawang ito, waring nanatiling mga personal na pananaw lamang ito ng isang Ilustradong nangangarap at nahihinagpis.

Tulad ng pagsasabi niyang ( ni Luna) na– “Ang kaaway natin ay ang ating mga sarili” na kakaiba sa kanyang pananaw na “ kailangang magsakripisyo ang lahat para sa kapanakan ng bayan.” Sa simpleng salita; “Bayan o Sarili?” na matinding hamon sa lahat.

Sa wari pilit na ikinukubli ng pelikula ang katotohanan na ang nagaganap ay isang makauring digmaan at hindi lamang digmaan ng isang mapanakop na bansa tulad ng Imperyalistang Amerika laban sa bagong demokrasyang burges na Republika ni Aguinaldo o ng Pilipinas.

Ibinabalik na kasalanan ng mga indibiwal kung bakit masama ang kalakaran sa bansa. Samantlang maliwanag na ang interes ng iilan ang itinutulak lalo ng mga mga liberal na burges na nais makipagsabwatan sa mga Amerikano.

Gayundin, maliwanag na kakulangan ng indibwal na si Heneral Luna na labis magtiwala sa gobyerong burges nI Aguinaldo na hindi alam ang gagawin at mabuway sa harap ng kaaway na Imperyalista.

Bagamat ipinakita ang pagiging disiplinado ni Luna, hindi naipakita o kulang ang pagpapakita ng kabayanihan ng masang Pilipino na nakibaka laban sa Imperyalistang Amerikano. Nakalimutan ng mga manunulat at ng direktor ng pelikula na ang pakikibaka nila Luna at ng mga anti-imperyalista ay isang digmaang bayan.

Halatang-halatang pinagsasama-sama sa pelikula sa isang labanan ang mga labanan sa pelikula tulad ng depesa sa Kalookan, Bagbag o Calumpit, sa Guinga at sa Santo Tomas kung saan nasugatan si Luna nang sumugod ito
laban sa mga Amerikano.

Bagamat nagdiin ang pelikula sa mga pangyayari na humantong sa pagpatay kay Luna tulad ng pagdisarma niya sa batalyon ng Kawit at sa pag-aresto niya kay Heneral Tomas Mascardo sa Guagua, Pampanga, sapat na iyon para ipakita ang sabwatan nila Aguinaldo, Buencamino atbp laban kay Luna.

Pahapyaw at Mababaw

Heneral Luna3

Nakanghihinayang na labis na nagdiin ang pelikula sa katauhan ni Luna hindi sa kanyang mga prinsipyong kanyang kinakatawan, Pahapyaw din ang pagpapakita ng kanyang pagkakamulat mula sa isang aristokratang Ilustrado na laban sa Katipunan tungo sa isang ganap na rebolusyonaryong anti-Imperyalistang Heneral. Na napakahalaga sana.

Bitin din ang pagsisiwalat ng pagiging pasimuno ni Aguinaldo para paslangin si Luna sa pagbibigay katwiran sa mologue ni Aguinaldo sa dakong huli ng pelikula.

Mas matindi pa sana kung sa dakong huli, ang nagmonolouge ay si Apolinario Mabini nindi sina Buencamino at Aguinaldo. Mas naging makatotohanan sana kaysa sa pasagid o pahapyaw lamang ang naging huli ng pelikula.

Halatang-halatang umiiwas ang mga gumawa ng pelikula sa kontrobersya.
Ayaw magsabi ng totoo at iniiwan sa mga nanood ang paghatol sa mga nagkasala tulad nina Aguinaldo, Mascardo, Paterno at iba pang anti-Luna na sa huli ay naging maka-Amerikano sa panahon ng paghahari nilang kolonyal sa Pilipinas.

Kung sabagay, kung nabasa mo ang mga tunay na babasahing nagpapakita ng kabayanihan ni Luna at hindi ang mga pasaring ng mga awtor na maka_Aguinaldo tulad nina Agoncillo at iba pang kaanak nito, matutuwa ka rin sa pelikula.

Subalit bilang isang kritiko at mag-aaral ng kasaysayan lalo na sa kasaysayang militar, mas maganda sana kung naipakita ang mga tagumpay ng mga Pilipino sa panahong ito at hindi lamang pulos pagkatalo at kataksilan.

Ang hangad natin ay katotohanan at hindi lamang ang pagsisiwalat ng pahapyaw na katotohanan at iniiwang nakabitin ang mga nanonood. Sayang at isa na itong gawa ng kabayanihang nag-aalay ng kagitingan sa sambayanan.

Subalit nakatutuwang isa itong pagtatangka. Kaya naman ito ay sinuportahan ng mga manonood sa Pilipino sa Pilipinas at sa buong mundo kanilang na ang Amerika.

Patunay lamang na mayaman ang ating kasaysayan at maraming mahahalw na pelikula sa ating mga bayani tulad nina Heneral Miguel Malvar. Heneral Makario Sakay, Heneral Artemio Ricarte, Heneral Manuel Tinio, Heneral Licerio Geronimo, Heneral Justo Lucban, Heneral Emiio Jacinto at marami pang makabayang Pilipino na lumaban sa mga manakop na dayuhan.

Hindi lamang sina Rizal, Bomifacio, Gregorio Del Pilar, lalong lao na hindi ang huwad na bayaning si Emilio Aguinaldo.

Magandang simula ang pelikulang “Heneral Luna” sa pagpapasigla ng diwang makabayan at tunay na pagkaPilipino sa panahon ng patuloy na pagsasamantala at pananakop ng mga dayuhan sa ating kawawang bansa.

****